Οικονομική κρίση και παιδί: Πώς να το χειριστούμε.

Μαΐ 03, 2019 (0) σχολια

Η οικονομική κρίση έχει πολλές επιπτώσεις σε όλους τους τομείς της κοινωνικής ζωής. Επηρεάζει τη δημόσια υγεία, την αύξηση των ψυχικών διαταραχών, της θνησιμότητας και των αυτοκτονιών, την αύξηση των κοινωνικών ανισοτήτων και αναπόφευκτα, την παραβίαση των κοινωνικών δικαιωμάτων.

Η οικονομική κρίση, δεν πλήττει το ίδιο όλες τις οικογένειες. Σύμφωνα με διεθνείς έρευνες, οι επιπτώσεις αυτές πλήττουν περισσότερο τις οικονομικά και κοινωνικά ασθενέστερες ομάδες, όπως οι γυναίκες, και τα άτομα ή τα νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος. 

Οι επιπτώσεις της κρίσης επικάθονται σε ήδη προϋπάρχουσες ανισότητες. Η απουσία  προϋποθέσεων για αλλαγή της ζωής και θετικής προοπτικής εντείνει ακόμα περισσότερο τον κοινωνικό αποκλεισμό ομάδων, που ζούσαν ήδη από πιο πριν σε συνθήκες φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού.

Απειλείται η ποιότητα της ζωής των παιδιών

Η γενικότερη επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης και κατ’ επέκταση των οικονομικών των νοικοκυριών, ιδιαίτερα τον τελευταίο χρόνο, βρίσκεται σε άμεση συνάρτηση με την ποιότητα της ζωής των παιδιών.  Να κρατήσουμε στο μυαλό μας ότι η φτώχεια αποτελεί έναν κρίσιμο παράγοντα για την πλήρη ανάπτυξη των δυνατοτήτων και τη εξασφάλιση της υγείας και ευημερίας των παιδιών –τόσο κατά την παιδική ηλικία, όσο και στα ενήλικα στάδια της ζωής.  

Ενώ η σχετική φτώχεια διαφοροποιείται από την απόλυτη σε όρους έντασης και δυσμενών συνεπειών, εν τούτοις, προκαλεί πολλά προβλήματα. Από την αρχή της κρίσης μέχρι τώρα, η κατάσταση έχει χειροτερέψει. Η κρίση έχει διευρύνει ανησυχητικά  την ανθρωπογεωγραφία αυτών που δεν μπορούν να καλύψουν  τις βασικές βιοποριστικές ανάγκες.

 Η  απώλεια της εργασίας του ενός ή ίσως και των δύο γονέων και κατά συνέπεια η μείωση των εισοδηματικών πηγών της οικογένειας, επιφέρει  αλλαγές που έχουν επιπτώσεις και στην καθημερινότητά των παιδιών.

Για παράδειγμα, ορισμένες οικογένειες που νοικιάζουν κατοικία, επιλέγουν να μετακομίσουν σε φτηνότερο σημείο της Αθήνας, ή σε κατοικία με χαμηλότερα έξοδα συντήρησης και κόστος ενοικίου ή ακόμη, επιστρέφουν στον τόπο καταγωγής τους μόνιμα. Δεν λείπουν και οι περιπτώσεις που λόγω ανεργίας, οικογένειες αναγκάστηκαν να πουλήσουν την κατοικία τους ή να υπάρχει κίνδυνος κατάσχεσής της. 

Πώς να πεις στα παιδιά ότι μετά την απόλυση, ξοδέυτηκαν όλες οι οικονομίες, και από δω και πέρα πρέπει να ξεχνούν τα περιττά ή να βάλουν οι γονείς ενέχυρο για να δανειστούν για να πληρώνουν το στεγαστικό δάνειο, τους λογαριασμούς και να τρώει η οικογένεια;Το εισόδημά τους δεν είναι εξασφαλισμένο, και η απώλεια εργασίας του ενός ή και των 2 γονέων, με τόσες οικονομικές υποχρεώσεις, οδηγεί απλά στο κενό.

Επίσης, πολλοί γονείς δεν μπορούν να βασίζονται στην ευρύτερη οικογένεια, που τους στήριζε καθώς δεν μπορεί πλέον να ανταποκριθεί στον ίδιο βαθμό  οικονομικά. Το σημαντικά ευχάριστο,  είναι ότι κατά τη περίοδο της οικονομικής κρίσης αυξήθηκε η εθελοντική προσφορά υπηρεσιών –ιδιαίτερα προς τα παιδιά- και αυτή η μορφή κοινωνικής συνοχής είναι εξαιρετικά ευπρόσδεκτη.
 
Κάποια παιδιά ακούνε ανοιχτά για περικοπές, για την πίεση του οικογενειακού προϋπολογισμού, ενώ κάποια ήδη βιώνουν στερήσεις. Η ανεργία ή το αβέβαιο μέλλον της μαμάς ή του μπαμπά, οι μειώσεις μισθών και επιδομάτων, οι τιμές που συνεχώς ανεβαίνουν και τα δάνεια που μένουν πίσω, έχουν δημιουργήσει ένα διαφορετικό τρόπο ζωής για τα παιδιά. 

Οι γονείς ή ο γονιός, δεν μπορούν πλέον να προσφέρουν τα ίδια υλικά αγαθά  στα παιδιά τους, υπάρχει  μείωση ή ακόμα και διακοπή συνηθειών που είχαν γίνει μέρος της ζωής τους, όπως εξωσχολικές δραστηριότητες και ψυχαγωγία.

Επιπλέον, τα παιδιά μπορεί να έρθουν  αντιμέτωπα με αλλαγή στην συμπεριφορά των γονιών τους και ενδεχόμενα,  αν είναι σε ηλικία που δεν μπορούν να κατανοήσουν τα αίτια, να θεωρούν και τον εαυτό τους υπεύθυνο για την κατάσταση.

Για πολλούς γονείς  η μεγαλύτερη έγνοια –με κόπους και θυσίες -είναι πώς θα διατηρήσουν ανέπαφο τον τρόπο ζωής των παιδιών τους, ακόμη κι αν αυτός ήταν συχνά εντελώς ασύμβατος με την πραγματική οικονομική κατάσταση της οικογένειας.

«Αυτά τα θέματα δεν είναι για τα παιδιά»  

Τα παιδιά χρειάζονται απαντήσεις για αυτά που συμβαίνουν γύρω τους, με απλά λόγια και  προσαρμοσμένα στην ηλικία τους. Το βασικό είναι να ειπωθεί και να κουβεντιαστεί, γιατί ότι εκφράζεται με λόγια είναι λιγότερο απειλητικό στα παιδιά.  Χρειάζεται, λοιπόν, να είμαστε ειλικρινείς με τα παιδιά μας για την οικονομική κρίση, να μιλάμε μαζί τους, να μην κρύβουμε την αλήθεια αλλά να λέμε όσα είναι κατανοητά για την ηλικία τους, φροντίζοντας όμως, να μεταφέρουμε και αισιόδοξα –αλλά ρεαλιστικά- μηνύματα για βελτίωση της ζωής  στο μέλλον.  Να μην τα βουλιάξουμε σε μια διαρκή απαισιοδοξία.

Επομένως, λέμε αναμφίβολα “ναι” στην γνωστοποίηση της κατάστασης, με τρόπο ανάλογο με την ηλικία τους, χωρίς να τα πανικοβάλλουμε, να τα αποθαρρύνουμε, να τα απογοητεύσουμε.

Ας μη δίνουμε μια ψεύτικη εικόνα στα παιδιά για να μην τα πληγώσουμε, διότι μοιραία θα αντιμετωπίσουν κάποια στιγμή την πραγματικότητα και αν δεν είναι έτοιμα, τότε θα είναι πιο ευάλωτα, αν έρθει κάποιο βαρύ οικονομικό πλήγμα στην οικογένεια.

Τα παιδιά πρέπει και έχουν το δικαίωμα να γνωρίζουν, να συμμετέχουν σε όλα αυτά, αλλά και δική μας υποχρέωση είναι να διασφαλίσουμε ότι μπορούν, παρά τις δυσκολίες, να συνεχίσουν να αισθάνονται ότι είναι παιδιά και να ζουν ως παιδιά.

Εκτός από το να ξέρουν όμως, πρέπει να φροντίσουμε τα παιδιά μας να αποκτήσουν τη ψυχική ανθεκτικότητα έτσι ώστε να αντιμετωπίζουν τις αντιξοότητες –αυτές ή άλλες.

Η συστηματική προώθηση μιας παιδείας με βάση την ψυχική ανθεκτικότητα σε όλα τα επίπεδα, θα βοηθήσει τα παιδιά να μάθουν πώς να μετασχηματίζουν ένα εμπόδιο σε μια ευκαιρία, για να αντιμετωπίσουν τις δυσκολίες της ζωής.

Ενδεχόμενα,  χρειάζεται να περιορίσουμε εξόδους για ψυχαγωγία με τα παιδιά, που απαιτούν κάποια χρήματα.

Επίσης, είναι καλύτερο για τα παιδιά να παραδεχθούμε ότι αισθανόμαστε οικονομική πίεση, ότι έχουμε αγωνία για το μέλλον, άγχος, θυμό (ή ότι άλλο νοιώθουμε), παρά να βιώνουν τα παιδιά  μια δύσκολη κατάσταση στο σπίτι, να βλέπουν διαρκώς αγχωμένους και ευερέθιστους ή σε κατάθλιψη γονείς ή γονέα  χωρίς να ξέρουν το  γιατί. Αν δεν ξέρουν,  η απειλή είναι μεγαλύτερη. Βέβαια αυτό δεν σημαίνει ότι αρκεί μόνον να ξέρουν το γιατί.

Πρέπει παράλληλα να γίνει προσπάθεια ώστε να ελαττωθεί  το στρες στην οικογένεια, να είναι οι γονείς ήρεμοι και υποστηρικτικοί  και να διαχειρίζονται τις προσδοκίες των παιδιών με ειλικρινή τρόπο. Αυτό θα κάνει τα  παιδιά να νιώθουν ότι μπορούν να συνεχίσουν να βασίζονται στην οικογένεια τους, όπως ακριβώς συνέβαινε πριν. Να μην χαθεί εμπιστοσύνη.

Η κρίση, μπορεί να κινητοποιήσει νέες δυναμικές, να μας οδηγήσει σε μία επανεπένδυση της συλλογικής ελπίδας. Να κάνει τους γονείς να βρουν πιο πρακτικές λύσεις για τα παιδιά και τις υποχρεώσεις τους. Αυτό θα μας δώσει μια αίσθηση ελπίδας, μεγαλύτερης αποτελεσματικότητας και ελέγχου της κατάστασης.

Please follow and like us:

Comment (0)

Leave a Comments